ابراهيم عاملي ( موثق )
194
تفسير عاملي ( فارسي )
است كه بايد از او پيروى كنند . و كلمات « مِنْ رَبِّكُمْ » براى تأكيد و تشديد كلمه ى برهان است كه اين شخصيّت و بزرگوارى نه فردى است مثل ديگران كه سخنران يا شاعر و حكيم بودهاند ، بلكه خود او طورى است كه شما ميتوانيد تشخيص بدهيد از جانب خدا است ، و فردى است مخصوص و برتر از ديگران ، براى نتيجه اى بالاتر از آنچه تا كنون ديده و شنيدهايد . 2 - جمله ى « أَنْزَلْنا » يعنى فرود آورديم ، ميفهماند « نور مبين » قرآن است كه فرود آورده شده است ، و توصيف فرود آورده بكلمات « نُوراً مُبِيناً » به اين مناسبت است كه نور يعنى آنچه خود نمودار است و ديگر چيزها را نمودار مىكند ، پس قرآن ، هم خود نمودار است كه غير دگر سخنان است و هم نمودار مىكند تاريكىهاى فكر و كار مردم را . و كلمه ى « مُبِيناً » براى توضيح اين مطلب است كه اگر سرسختى و تعصّب نباشد ، حقيقت قرآن خود نمودار است كه نورى است از جانب خدا . 3 - جمله ى « وَاعْتَصَمُوا » شايد براى توضيح كمال ايمان باشد كه تسليم فكرى و عملى است ، چون اعتصام به خدا يعنى دل و پاره هاى بدن جملگى با فكر و سنجش درست ، تسليم باشند بشرايط و لوازم كمال انسانى كه خداوند در طبيعت انسان مقرّر داشته است ، البتّه با رهبرى برهان و نور مبين بطورى كه از كوچكتر شرط حيات فردى و اجتماع تخلف نشود ، و البتّه كسى كه با اين دقّت زندگى كند ، فضل و رحمت خدا همين مواظبت او است كه موفّق شده است با اين روش عمر خود را طىّ كند ، و شايد جمله ى « سَيُدْخِلُهُمُ اللَّه فِي رَحْمَتِه » يعنى به زودى آنها را داخل رحمت خود مىكند ، اشاره باشد كه فضل و رحمت خدا همين مواظبت او است كه دست اندركار آن هست و سر انجام او بخشش و مهر عالم ديگر است كه چگونگى آن را نميتوان دريافت . 4 - جمله ى « يَهْدِيهِمْ تا آخر » شايد توضيح نتيجه ى اينجور زندگى باشد كه هركس بشرايط شايسته ى حيات رفتار كرد ، با كوتاه تر و آسانتر راه برگذار مىكند و شايد اگر در وضع زندگى مردم دقيق بشويم بتوانيم اين حقيقت را درك كنيم كه